Tien partijen presenteren samenlevingsakkoord: inwoners mogen eerst reageren

Gouda - Geen dichtgetimmerd coalitieakkoord, maar een samenlevingsakkoord waar inwoners eerst op mogen reageren. Dat is de koers die tien Goudse partijen vrijdag presenteren. Over aanvullende afspraken denken niet alle deelnemende partijen hetzelfde. Het akkoord is een concept, inwoners mogen eerst reageren op de plannen.

Het samenlevingsakkoord is opgesteld door Leefbaar Gouda, D66, ChristenUnie, CDA, VVD, SGP, Gouda Positief, Gouda Vitaal, JA21 en Partij voor de Dieren. Tijdens een presentatie in het Huis van de Stad lichtten vertegenwoordigers van de tien partijen vrijdagmiddag toe hoe zij de komende vier jaar willen besturen.

Volgens hen vormt het akkoord vooral een richting voor de komende vier jaar en geen uitgewerkt beleidsprogramma.

Alle ruimte

"De basis is om meer te luisteren naar inwoners en te kijken naar overeenkomsten in plaats van verschillen", zegt Heike Brandes (D66), die samen met Wouter Kraidy (PvdD) en Linda Verschut (Leefbaar Gouda) het woord doet namens de tien partijen.

”We hebben niet overal afspraken overgemaakt, daar is alle ruimte voor in de komende vier jaar. Om daar samen met de stad en samen met de raad verder mee te gaan.”

Andere manier van besturen

De partijen werkten de afgelopen maanden aan een samenlevingsakkoord. Het initiatief daarvoor kwam van Leefbaar Gouda. Anders dan bij een traditioneel coalitieakkoord beschrijft zo’n akkoord vooral een gezamenlijke richting, waar inwoners en de raad de komende jaren meer ruimte krijgen om mee te bepalen hoe plannen worden uitgewerkt.

Voor het akkoord werden alle dertien verkiezingsprogramma’s naast elkaar gelegd. Zo zochten de partijen naar overeenkomsten en onderwerpen die om verdere discussie vragen.

Volgens Linda Verschut draaide het proces niet in de eerste plaats om inhoudelijke onderhandelingen, maar vooral om de vraag hoe de gemeenteraad anders kan gaan samenwerken.

"Het programma is niet de eerste basis geweest, het samenwerken is de eerste basis geweest. We willen allemaal, en dat geldt voor alle partijen, het beste voor Gouda. We zien allemaal dat er bepaalde problemen liggen. Daar hebben we een behoorlijke overeenstemming over kunnen bereiken.”

PRO Gouda, Gemeentebelangen Gouda (GBG) en de SP maken geen deel uit van het samenlevingsakkoord. De partijen uitten eerder kritiek op het formatieproces en stelden dat er onvoldoende vertrouwen en ruimte was voor een open en gelijkwaardige samenwerking.

Volgens de initiatiefnemers blijven zij desondanks een belangrijke rol spelen in de raad. Omdat er geen vaste meerderheden zijn, zullen voor veel voorstellen steeds wisselende meerderheden moeten worden gevormd. "Wij hebben die partijen net zo hard nodig als alle andere partijen", zegt Verschut.

Om de samenwerking tussen de dertien partijen goed te houden, bevat het akkoord een hoofdstuk over samenwerking en vertrouwen. De partijen kregen daarbij begeleiding van twee formateurs. "Die laten ons ook niet los", zegt Verschut. Ook de komende jaren blijft ondersteuning beschikbaar.

Aanvullende afspraken

Naast het akkoord maakten de initiatiefnemers aanvullende samenwerkingsafspraken. Het gaat om Leefbaar Gouda, D66, ChristenUnie, VVD, SGP, Gouda Positief en Gouda Vitaal. Deze afspraken zijn in het akkoord herkenbaar aan cursieve tekst in aparte kaders.

Volgens de initiatiefnemers zijn de afspraken toegevoegd omdat sommige onderwerpen niet kunnen wachten en andere alvast richting moeten geven aan toekomstige besluitvorming. CDA, JA21 en Partij voor de Dieren schreven wel mee aan het samenlevingsakkoord, maar deden niet mee aan deze aanvullende afspraken.

"Wij staan achter het principe van een samenlevingsakkoord", zegt Wouter Kraidy (PvdD). Over de aanvullende samenwerkingsafspraken is hij minder stellig. "Die zijn echt van die zeven partijen. Daar zijn wij niet bij betrokken geweest."

Als voorbeeld noemt hij de afspraak om de ambitie voor klimaatneutraliteit te verschuiven van 2040 naar 2050. “Dat is iets waar mijn partij niet achter kan staan.”

Ook voor het CDA is nog niet zeker of het akkoord uiteindelijk wordt ondertekend. Fractievoorzitter Martijn van der Wind benadrukt dat zijn partij de hoofdlijnen van het akkoord steunt, maar nog naar de aanvullende afspraken moet kijken. "De afspraken heb ik nog niet eens goed kunnen bestuderen, want die zijn er pas net toegevoegd."

Daardoor is nog onduidelijk of alle tien partijen uiteindelijk hun handtekening onder het akkoord zetten.

Parkeren in Korte Akkeren

Een van de aanvullende afspraken gaat over parkeren. Volgens Verschut is dit een voorbeeld van een onderwerp dat niet kan wachten.

De zeven partijen willen het straatparkeren in Korte Akkeren voor de eerste drie uur gratis of bijna gratis maken. Ook moet soepel worden omgegaan met uitzonderingen en worden de venstertijden voor betaald parkeren niet verder uitgebreid.

Stad mag eerst reageren

Voordat de raad zich over het akkoord buigt, wordt eerst de mening van inwoners gevraagd. Het samenlevingsakkoord is vanaf nu te bekijken via de website. Het akkoord ligt in papieren vorm in onder andere buurthuizen. De komende weken kunnen inwoners online reageren. Dat kan vanaf 11 juni.

Daarnaast trekken vertegenwoordigers van de tien partijen de wijken in om gesprekken te voeren in buurthuizen, wijkcentra, op de markt en bij verenigingen.

Een extern bureau verwerkt alle reacties. Op 27 juni worden de resultaten verwacht. Als daar aanleiding voor is, kan het akkoord nog worden aangepast. Vervolgens bespreekt de gemeenteraad het document op 8 juli.

"Wij hebben het gemaakt, maar nu moet het gekeurd worden", zegt Verschut. "Wat is er goed? Wat is er niet goed? Wat hebben we gemist? Die vraag ligt nu bij de inwoners van Gouda."