Rode kool als gids door Goudse grond’ vanaf 27 november in De Firma in Gouda

Gouda - De expositie Project Rode Kool – Rode kool als gids door Goudse grond is vanaf 27 november te zien in De Firma. Het project toont de resultaten van een citizen-science onderzoek van Johanna Weggelaar (stichting Pollen) en Kristof Vrancken (KU Leuven), uitgevoerd met drieëntwintig Gouwenaars. Wethouder Thierry van Vugt opent de tentoonstelling officieel op 28 november.

De initiatiefnemers richten zich op de afnemende variatie in ons voedselsysteem. Door de moderne ontwikkeling van de landbouw is de diversiteit aan gewassen drastisch verminderd. Ook binnen één soort zijn de variaties in kleur, vorm en smaak grotendeels verdwenen in de supermarkt. Groenten en fruit worden in gecontroleerde omstandigheden geteeld, zodat ze de gewenste eigenschappen krijgen. 

Daarna worden ze streng geselecteerd op uniformiteit en uiterlijk, zodat alleen de beste exemplaren in de winkelrekken liggen. Zo is ons voedselsysteem steeds verder losgekomen van de bodem, terwijl die juist een cruciale rol speelt in de groei, smaak en samenstelling van onze gewassen.

Bodemkwaliteit

In Gouda onderzochten bewoners de bodemkwaliteit met rode kool als bio-indicator. In mei plantten zij verspreid door de stad meer dan honderd koolplantjes, die in september werden geoogst. De expositie laat de grote verschillen zien in grootte, kleur en vorm van de kolen, ontstaan door de omstandigheden in de Goudse bodem. Het pigment van de kool reageert op de zuurgraad van de grond en verandert van kleur. Dat principe gebruikten Johanna en Kristof om de bodemeigenschappen van de stad visueel inzichtelijk te maken. 

Een onderdeel van het onderzoek bestaat uit zogeheten anthotypes: fotografische afdrukken gemaakt met pigmenten uit de geoogste rode kolen. De beelden – foto’s van deelnemers en de locatie waar hun planten groeiden – ontstonden langzaam onder invloed van zonlicht. Het resultaat is een serie poëtische portretten van de relatie tussen bodem, plant, licht en mens.

Dit participatieve en artistieke project wil bewoners op een creatieve manier de middelen geven om meer te weten te komen over hun eigen stukje Gouda. Via een reeks workshops en gezamenlijke activiteiten ontstond een hechte gemeenschap waarbij kennisdeling, observatie en zorg centraal stonden. 

Expo in De Firma

De expositie ‘Project Rode Kool – rode kool als gids door Goudse grond’ is van 27 november tot en met 21 december 2025 te zien bij kunstcentrum De Firma, Achter de Kerk 13 in Gouda. De expositie is te bezoeken van donderdag tot en met zondag tussen 12 en 17 uur. Meer info vind je hier.