Ambachtelijk plateelschilder Trudy Otterspeer houdt levend erfgoed in stand

Door AnneMarie Visser.

GOUDA • In het hart van Gouda, aan de Hoge Gouwe 51, bevindt zich het atelier van Trudy Otterspeer.

Zelfs de betonnen paaltjes voor haar deur zijn gedecoreerd met haar eigen werk. In de etalage prijkt het bordje van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed Nederland, waarop staat dat het ‘Plateelschilderen in Gouda’ dankzij Trudy’s vakmanschap door Unesco officieel erkend is als levend erfgoed. Met haar passie en inzet koestert Trudy het eeuwenoude ambacht dat ooit zo’n belangrijke rol speelde in de Goudse economie. Tegelijkertijd dreigt het te verdwijnen, want Trudy is een van de laatste actieve plateelschilders in de stad.

Wie het atelier van Trudy binnenloopt, ontdekt dat haar werk veel verder gaat dan het traditionele plateelschilderen. Haar veelzijdigheid is te zien in een breed scala aan stijlen en ontwerpen: van klassieke Delfts blauwe natuurtaferelen tot moderne, kleurrijke creaties. 

“Soms werk ik in opdracht, soms maak ik vrij werk, maar ieder object heeft zijn eigen kracht en is natuurlijk uniek”, licht Trudy toe. “Het schilderen op ongeglazuurd aardewerk vraagt om geduld en precisie. Nadat ik het werk beschilderd heb, wordt het geglazuurd en vervolgens op 1060 graden gestookt in de keramiekoven.

Het vinden van onbewerkt wit aardewerk waarop zij schildert, is een uitdaging geworden. Door het verdwijnen van het ambacht verdwijnen ook steeds meer leveranciers van deze halfproducten. “Er zijn nog maar een paar leveranciers in Nederland, zij kopen steeds vaker biscuit in het buitenland, vertelt Trudy.

Geliefd onder verzamelaars

Hoewel het ambacht eeuwenoud is, heeft Trudy door de jaren heen haar eigen stijl ontwikkeld. Haar ontwerpen, zoals de bekende visjes die op schalen en borden worden geschilderd, zijn geliefd onder verzamelaars. 

“Wat begon als een experiment, bleek een groot succes. Ik heb al zoveel van deze borden verkocht dat ik het echt een succesnummer kan noemen. Het is mijn manier om oude technieken te combineren met mijn eigen creatieve ideeën”, zegt Trudy trots.

Haar werk is een samensmelting van traditionele technieken en moderne invloeden. Ze leerde schilderen met speciale Japanse en Chinese penselen, die veel overeenkomsten vertonen met de klassieke penseeltechnieken van het Delfts blauw. “De basis van het Delfts blauw ligt in de Chinese en Japanse porseleintradities. Ik gebruik die technieken, maar voeg er mijn eigen thema’s aan toe. Zo houd ik het ambacht levend en maak ik er iets eigens van”.

Van passie tot beroep

Trudy’s passie voor het ambacht begon al op jonge leeftijd. “Als kind was ik al creatief en ik wilde naar de kunstacademie. Mijn grootvader, die huisschilder was, nam me op een dag mee naar een klant die plateelschilder was. Toen ik 15 was, zag ik hem werken aan een enorm tegeltableau. Hoe dat er na het glazuren en stoken uitzag, vond ik magisch! Kort daarna begon ik als leerling-plateelschilder bij de beroemde plateelbakkerij Zenith in Gouda.”

Sindsdien is het ambacht een belangrijk deel van haar leven geworden. In 2007 besloot Trudy haar eigen atelier te openen. 

Nu geeft ze haar kennis door aan de volgende generatie. “In mijn atelier geef ik cursussen en meesterklassen. Het is mijn missie om deze prachtige techniek levend te houden. Wil je meer over de geschiedenis ontdekken? Dan is de afdeling Gouds Plateel in Museum Gouda de perfecte plek om naartoe te gaan.”

‘Laat dit ambacht niet verloren gaan’

Trudy blijft liever vooruitkijken en zich ontwikkelen: “Om het ambacht te behouden, moet je vooral kijken naar de toekomst. Hoe laat je eeuwenoude technieken landen in een meer moderne toekomstig bestendige aanpak? Op dat vlak tussen ambacht en kunst werk ik ook graag samen met andere kunstenaars. Mijn motto: “Deel je kennis dan laat je dit mooie ambacht niet verloren gaan!”

Bekijk hier ook de video waarin Trudy te zien is: https://www.facebook.com/share/v/sPvcHkHSz9QHBDqZ/

Atelier Trudy Otterspeer
Het Ambachtelijk Plateelatelier van Trudy Otterspeer is op afspraak te bezoeken: info@ambachtelijkplateel.nl
Meer info: http://www.ambachtelijkplateel.nl/
Facebook: Ambachtelijk plateel
Insta: trudyotterspeer_plateel