Winkel of woning? Leegstand of leven?
De afgelopen week las ik twee berichten die elkaar volledig lijken tegen te spreken. Aan de ene kant zou Gouda er drie- tot vierhonderd woningen bij kunnen krijgen, simpelweg door leegstaande panden in het centrum te benutten. Aan de andere kant wil de gemeente juist niet toestaan dat een leeg winkelpand aan de Lange Groenendaal wordt omgezet naar een woning.
Dat wringt.
Want wat is nu eigenlijk de lijn? Wanneer is een pand bedoeld om te winkelen, en wanneer mag er gewoond worden? In de bekendste winkelstraten, de Korte en de Lange Tiendeweg, de Markt en de Kleiweg, is winkelbescherming logisch. Maar daarbuiten lijkt het beleid steeds minder helder.
Neem de Lange Groenendaal. Een straat waar functies al gemengd zijn en waar een extra woning nauwelijks uit de toon zou vallen. Toch belandt juist daar een initiatief in een juridisch traject. Ondertussen staan op andere plekken panden al jaren leeg, wachtend op een functie die maar niet komt.
Wie bepaalt eigenlijk wat een binnenstad moet zijn? Formeel ligt die regie bij de gemeente, via bestemmingsplannen, visies en regels. Maar in de praktijk spelen ook ondernemers en vastgoedeigenaren een grote rol. En ergens daartussenin zit de bewoner, die vooral een levendige en leefbare stad wil, maar uiteindelijk moet toekijken en afwachten.
Want daar gaat het om: een binnenstad die leeft. Niet een straat vol rolluiken, maar een plek waar gewoond, gewerkt en gewinkeld wordt. Leegstand draagt daar niet aan bij, integendeel. Neem de Kleiweg. Daar staan al jaren meerdere panden leeg, inmiddels naar schatting zo’n tien. Blijkbaar is het voor ondernemers niet aantrekkelijk genoeg. Te hoge huren? Te weinig passanten? Wat is de rol van SBG in dit dilemma?
Het gaat dus niet om de keuze tussen winkels of woningen. Het gaat erom waarom we leegstand blijven accepteren, terwijl de behoefte aan woningen groeit en de ruimte er al is.
De binnenstad is geen vaststaand ontwerp. Het is altijd een compromis geweest. Maar als dat compromis leidt tot jarenlange leegstand en onduidelijk beleid, dan is het tijd om opnieuw te kiezen.
Een levendige stad verdraagt anno 2026 geen lege panden.