Met koffie en stroopwafels de strijd aan tegen ondermijning
Hester Hage
Gouda – Bedrijven op bedrijventerrein Gouwespoor kregen maandagmiddag onverwacht bezoek van handhavers, de omgevingsdienst en politie. Zij controleerden panden op gebruik, (brand)veiligheid en signalen van ondermijning en gaven ondernemers uitleg over hoe die te herkennen zijn. Er werden vooral kleinere overtredingen vastgesteld.
Een team van gemeente, politie, de Omgevingsdienst Midden-Holland en organisaties als het Regionaal Informatie- en Expertisecentrum (RIEC) en Platform Veilig Ondernemen trok maandagmiddag over het terrein aan de Meridiaan. De voorlichting en controle maakte deel uit van de Week van de Ondermijning, waarin de gemeente aandacht vraagt voor criminaliteit die zich verschuilt achter legale bedrijven en activiteiten.
Vanaf een klein informatiepunt met koffie, stroopwafels en folders vertrekken telkens kleine teams naar bedrijven. Meestal gaan twee toezichthouders samen naar binnen, politie is aanwezig als ‘sterke arm’. Die rol blijkt deze middag niet nodig.
Volgens een toezichthouder van de gemeente, wordt bij dit soort integrale controles gekeken of bedrijven zich aan de regels houden en of panden worden gebruikt waarvoor ze bedoeld zijn. “We willen vandaag vooral weten: wat gebeurt hier nou achter die voordeur? Voor de buitenwereld lijkt er vaak weinig te gebeuren, maar soms speelt er meer dan je denkt.”
De controle maakt deel uit van een regionale aanpak met een zogenoemd regionaal bestuurlijk controleteam, waarin toezichthouders uit verschillende gemeenten samenwerken. Eerder waren er controles in onder meer Nieuwkoop en Waddinxveen, nu was Gouda aan de beurt.
De omgevingsdienst kijkt tijdens zulke controles onder meer naar brandveiligheid en gebruik van panden volgens het bestemmingsplan. “Staat er dat hier een bedrijf zit, dan mag er binnen niet gewoond worden,” zegt de toezichthouder van de Omgevingsdienst. De collega toezichthouder, van Omgevingsdienst Midden Holland vult aan: “Maar we kijken ook naar vluchtroutes, blusmiddelen en of alles veilig is ingericht.”
Ondermijning betekent dat criminelen gebruikmaken van legale bedrijven of panden voor illegale activiteiten. Dat kan van alles zijn, maar tijdens controles is er lang niet altijd direct sprake van zware criminaliteit. Wat handhavers op bedrijventerreinen regelmatig tegenkomen zijn mensen die in een bedrijfspand wonen, vertelt een aanwezige ondermijningshandhaver. “Dit soort panden lenen zich ervoor: er zijn vaak meerdere ruimtes en soms zelfs een badkamer. Ondernemers laten hier bijvoorbeeld tijdelijk personeel of iemand uit hun omgeving slapen.”
Die bewoning is meestal niet toegestaan, onder meer vanwege veiligheid. Toch wordt er niet meteen hard opgetreden. “Ik zet mensen er niet direct uit,” zegt de handhaver. “Je kijkt eerst wat er speelt en spreekt een termijn af.” Uiteindelijk volgt wel handhaving, bijvoorbeeld met een last onder dwangsom.
Tijdens de controle lopen de reacties van ondernemers uiteen. Een ondernemer doet de deur open en laat het team binnen. Achteraf reageert hij: “Het is een beetje vervelend, want het is heel erg druk op het moment. Maar aan de andere kant is het goed, want het is uiteindelijk ook voor onze veiligheid.”
Een andere ondernemer staat er minder voor open en wil het team in eerste instantie niet binnenlaten. Volgens handhaver Jurgen is dat geen keuze. “Het is verplicht, dus uiteindelijk zullen ze wel moeten.”
Volgens het team zijn dit soort controles juist ook in het belang van ondernemers zelf. “Je hebt natuurlijk heel veel goede ondernemers die het netjes en veilig willen houden, gelukkig zijn dat de meesten. Er is uiteindelijk begrip voor wat we doen”, zegt een van hen. “Je wilt ook niet dat er tegenover jouw bedrijf ineens een illegale vuurwerkopslag zit. Als het daar misgaat, heb jij er ook last van.”
Waarom juist dit bedrijventerrein wordt gecontroleerd, heeft niet te maken met concrete signalen. Op andere plekken in Gouda is al meer zicht door meldingen, hier minder, legt de toezichthouder uit. “Juist daarom wil je een keer kijken wat er speelt. In een middag krijg je al snel een goede indruk.”
Volgens de gemeente helpt het dat alle partijen tegelijk langskomen. “We doen het liever integraal dan dat elke organisatie apart komt. Dat is voor de ondernemer niet prettig en ben je veel langer bezig.”
Uiteindelijk worden er maandag vooral kleine gebreken gevonden, bijvoorbeeld rond brandblussers en bouwtechnische zaken. Daarnaast zijn er volgens de gemeente ‘goede, informatieve gesprekken’ gevoerd met ondernemers. “We hoorden positieve geluiden over de controle, de ondernemers toonden begrip”, zegt de toezichthouder achteraf.
De gemeente houdt maandelijks integrale controles. Regionale controles met het bestuurlijk controleteam vinden ongeveer eens per maand plaats tot aan de zomer, waarna een evaluatie volgt.
Of er veel wordt gevonden, verschilt per keer. “Misschien kom je niks spannends tegen,” zegt de toezichthouder. “Maar je bent zichtbaar voor de ondernemers, hebt kennisgemaakt en je werkt voor en met de ondernemers aan de veiligheid in je stad. Dat is misschien wel de grootste winst.”