Onrust om kap honderden populieren, volgens de gemeente is het onvermijdelijk

wo 15 apr, 10:19 Nieuws

Gouda – In twee jaar tijd zijn meer dan driehonderd populieren gekapt in Gouda. Dat leidt tot zorgen bij Gouwenaars, die zich afvragen waarom zoveel volwassen bomen tegelijk verdwijnen. Volgens de gemeente is het onvermijdelijk.

Aan de Ridder van Catsweg is de verandering goed zichtbaar. De rij populieren die daar jarenlang het straatbeeld bepaalde, is grotendeels verdwenen. Op dezelfde plek staan jonge bomen, nog vastgezet met boompalen. Wie op het kaartje van de gemeente kijkt, ziet dat dit geen uitzondering is: door de stad verdwijnen honderden populieren, met name in de wijken Bloemendaal en Plaswijck.

Sinds 2023 worden de bomen in grotere aantallen gekapt. De gemeente kondigde aan dat het om zo’n 700 exemplaren gaat, inmiddels ligt dat aantal iets hoger. Bomen die op termijn onveilig kunnen worden, of zijn, komen in aanmerking voor kap.

De ingreep roept weerstand op. In ingezonden brieven en reacties spreken bewoners van ‘zonde’ en zelfs ‘kaalslag’. Er zijn vooral zorgen om het verlies van schaduw en groen in de straat.

Gouda heeft ongeveer 25.000 geregistreerde bomen, jaarlijks wordt een derde daarvan geïnspecteerd. “Tijdens die controles zagen we dat bij een flink aantal populieren de kroon achteruitging”, zegt productbeheerder groen Jan-Willem de Knegt. “Dan zie je dat de bovenkant opener wordt en takken meer gaan hangen. Daardoor kunnen ze spontaan breken.”

Een tak kan altijd breken bij harde wind, zegt De Knegt. “Maar met deze populieren kan het ook op een windstille zomerdag.” Veel van deze bomen staan langs fiets- en wandelroutes. “Als ze in een park of bos hadden gestaan, was het een minder groot probleem”, zegt beleidsadviseur groen Aster van der Wal. “Maar langs een pad lopen of fietsen mensen. Als daar een tak breekt, hebben we een groot probleem.”

Allemaal uit dezelfde periode

Inmiddels zijn ongeveer 350 populieren gekapt, de rest volgt. “Deze populieren zijn in grote aantallen aangeplant tussen 1960 en 1970”, zegt De Knegt. Destijds een logische keuze, zegt hij: populieren groeien snel, waardoor een wijk in korte tijd een groen karakter krijgt.

“Er werd destijds niet met emotie naar bomen gekeken, het was aanwas voor de wijk. Het doel was toen ook: als ze aan het einde van hun leven zijn, kappen we ze weer. Dat ligt tegenwoordig allemaal gevoeliger. Dat we nu zoveel bomen moeten kappen, is eigenlijk een gevolg van de keuzes die toen zijn gemaakt.”

Er worden bovendien meer bomen gekapt dan oorspronkelijk gepland, omdat het weghalen van enkele exemplaren ook gevolgen heeft voor de rest, zegt De Knegt. De overgebleven bomen vangen meer wind en kunnen daardoor alsnog onveilig worden.

“Dat is een minder groot probleem als de bomen in een park of bos staan, maar dat is hier niet het geval.”

En snoeien dan? Dat is geprobeerd, zegt de Knegt. “Onder meer in Bloemendaal hebben we gesnoeid. Maar zo’n boom reageert heel sterk op snoeien: er ontstaat wortelopslag, er groeien overal nieuwe scheuten uit de grond. Deze scheuten zijn zwakker dan een aangeplante boom en komen vaak op ongewenste plaatsen omhoog. We kiezen voor kwaliteit op plaatsen waar het kan, waar bomen oud kunnen worden.”

Belangrijk

Dat er nu onrust ontstaat, begrijpt De Knegt. “Inmiddels zijn we veel verder in onze bewustwording dan in de jaren 60 en 70”, zegt hij. “Nu zien we dat zelfs stadsbomen grote waarde toevoegen. Ze zijn belangrijk geworden voor ons, ze koelen de omgeving af en we zien ze als de longen van de stad.”

Bij de herplant kiest de gemeente voor een andere aanpak. Voor elke gekapte boom komt er een nieuwe terug, maar niet altijd op dezelfde plek. “We kijken naar een toekomstbestendige groeiplaats” zegt Van der Wal. “We kijken of er ruimte is onder en boven de grond, zodat een boom tot volwasdom kan groeien.”

“Langs drukke routes planten we geen populieren meer” zegt De Knegt. “We kiezen per locatie wat past en zorgen voor variatie in soorten en leeftijden. Zo voorkom je dat bomen tegelijk last krijgen van dezelfde ziekte of problemen.”

Goudse bomenlijst

Daarvoor is twee jaar geleden een Goudse bomenlijst opgesteld, vertelt Van der Wal. Per wijk is gekeken naar de bodem, het bestaande groen en waar meer variatie nodig is.

“Op basis daarvan bepalen we welke soorten we terugplanten, zoals lindes en andere bomen die hier goed groeien. Dat is ook goed voor de biodiversiteit, want verschillende dieren, zoals insecten, zijn afhankelijk van verschillende boomsoorten.”

Het duurt jaren voordat het groen weer op hetzelfde niveau is, geeft de Knegt toe. “We kunnen het helaas niet mooier maken dan het is. Maar door de manier waarop we nu werken, hopen we dat we niet nog een keer zo’n grootschalige kap hoeven uit te voeren.”