‘De Koolmees is zo’n beetje mijn tweede thuis geworden’
Hester Hage
Gouda - Herstelhuis De Koolmees opende in 2023 de deuren. Sindsdien vonden honderden mensen er tijdelijk rust wanneer het thuis niet meer ging. Dat werkt, merken gasten en medewerkers, en ook onderzoek bevestigt dat. Oud-gasten Jeroen, Daniël en Lonneke kunnen erover meepraten. “Dit is wel een beetje mijn tweede thuis geworden.”
In de woonkamer van De Koolmees staat koffie op tafel. Medewerkers hebben een appeltaart gebakken, zo vers dat hij bijna uit elkaar valt. Oud-gasten Daniël, Jeroen en Lonneke schuiven aan, samen met medewerkers Nadine Droog, Richard en teamleider Dora Wempe. Ook wethouder Anna van Popering en (kandidaat)raadsleden uit Gouda, Bodegraven-Reeuwijk, Waddinxveen en Krimpenerwaard zijn op bezoek.
Herstelhuis De Koolmees in de Goudse wijk Korte Akkeren opende in augustus 2023 en biedt plek aan zeven gasten. In de woning met gedeelde voorzieningen kunnen mensen maximaal twee weken verblijven om tot rust te komen en weer structuur te vinden. Ook zijn er daggasten welkom. De preventieve aanpak is gericht op het voorkomen van zwaardere zorg.
Volgens teamleider Dora is het concept lastig te plaatsen. “Het is een nieuw begrip”, zegt ze. “Je moet echt een nieuw kastje in je hoofd openen, want het past nog nergens in.”
Oud-gast Daniël kwam via zijn psycholoog bij De Koolmees terecht nadat hij overspannen was geraakt. Hij verbleef er twee weken in juni vorig jaar en kwam in augustus nog eens twee weken terug. Thuis kwam hij moeilijk tot rust. “Maar dat is mijn familie niet aan te rekenen. Je familie weet ook niet wat hen overkomt.”
In De Koolmees ervoer hij vooral meer begrip. “Het was fijn om hier een luisterend oor te hebben en weer een beetje bezig te gaan, bijvoorbeeld met koken. Dat vind ik nu weer heel leuk.” Ook de gesprekken met medewerkers hielpen hem vooruit. “Ik zat vast in bepaalde denkpatronen. Daar ben ik inmiddels een beetje uit bevrijd. Ik heb weer nieuwe gedachten ontwikkeld. Sommige dingen belemmeren me nog wel, maar dat is niet meer zo’n probleem als eerst.”
Ook Jeroen kwam hier terecht na een moeilijke periode. Na 22 jaar besloten hij en zijn partner uit elkaar te gaan. Toen hij aankwam in het huis trok hij zich eerst terug. Daarna begon hij weer mee te doen met het leven in huis. “Het heeft mij geholpen om hier rechtop en met zelfvertrouwen weer het pand uit te gaan.”
Lonneke kwam ongeveer anderhalf jaar geleden naar De Koolmees toen ze in een depressie zat. “Dat wilde ik eigenlijk helemaal niet. Maar ik wist ook dat het thuis niet ging, dus er moest iets gebeuren.” De eerste weken vond ze moeilijk. “Ik ben iemand die altijd voor anderen zorgt, dus hier ging ik me overal mee bemoeien. Pas later ontstond er ruimte om aan zichzelf te werken.”
Ze verbleef eerst enkele weken en kwam later nog eens terug. “Dit is wel een beetje mijn tweede thuis geworden.” Nog altijd weet ze de plek te vinden als het nodig is. “In januari ging het even wat minder en ben ik twee dagen als daggast geweest.”
Volgens Dora komen mensen om uiteenlopende redenen naar De Koolmees. “Echtscheiding. Burn-out. Gedoe in het gezin”, somt ze op. “Soms komt een gezin hier zelfs om de beurt.” Een diagnose is niet nodig, ook een verwijzing niet. Het verblijf is kosteloos.
Hoewel veel mensen welkom zijn, kan niet iedereen terecht. Actieve verslaving of dakloosheid past niet bij de opzet van het huis. Ook mensen uit een onveilige thuissituatie kunnen er niet verblijven. “Je moet wel terug kunnen naar een veilige plek”, legt Dora uit.
En als mensen psychisch in de war zijn?, wil een van de raadsleden weten. “We hebben best gezellige mensen hier gehad hoor”, antwoordt Dora. “Ik was ook niet op mijn paasbest”, vult Jeroen aan. Dora: “We kijken wel of iemand gevaarlijk of storend is voor zichzelf of anderen. Maar een beetje verward zijn is op zich geen belemmering.”
In 2024 is op verzoek van financiers een impactmeting uitgevoerd door het Instituut voor Publieke Waarden. Daaruit blijkt dat een herstelhuis niet alleen helpt voor de mensen die er verblijven, maar ook maatschappelijke kosten kan voorkomen. Denk aan minder uitval op het werk, minder escalatie van psychische problemen en minder druk op mantelzorgers en zorginstellingen.
Volgens Dora is dat precies waarom het concept toekomst heeft. “We zijn gewoon een goede investering. Tot nu toe lukt het meestal om mensen snel een plek te geven. We hebben maar één keer echt vol gezeten, verder is er bijna altijd wel plek. Het liefst zie ik in iedere gemeente een herstelhuis. Ik geloof heilig in werk met ervaringsdeskundigen. Het werkt gewoon.””
Meer informatie is te vinden via de website van Stichting KernKracht.