Victor Kammeraat schrijft iedere twee weken een column.
Victor Kammeraat schrijft iedere twee weken een column. Foto: Hester Hage

Column: stemrecht

Nieuws

Column - Vandaag 18 maart mogen circa 58.000 Gouwenaars gaan stemmen voor een nieuw gemeenteraad voor de komende 4 jaar. Ik heb de indruk dat mensen die mogen gaan stemmen, geen idee hebben wat een voorrecht dat is.

Vier jaar geleden hebben slechts 51 procent van de stemgerechtigden hun stem uitgebracht. Dat is een kleine 30.000. Maar een dikke 25.000 hebben hun stem niet uitgebracht. We gaan even terug in de tijd.

Dat we mogen stemmen is niet zonder slag of stoot gegaan. De grondwet van 1848, die de basis legde voor ons politieke bestel, kende het kiesrecht slechts toe aan een beperkte groep mannen.

Let op: nog geen vrouwen!

Het lokale bestuur werd gedomineerd door een kleine elite. In de loop van de negentiende eeuw nam het aantal kiezers gestaag toe, maar het zou tot 1917/19 duren alvorens we van algemeen kiesrecht kunnen spreken voor mannen en vrouwen, wat de lokale democratisering in feite voltooide. Daar is hard voor gevochten.

Daar komt bij dat we sinds 1986 ook het Migrantenstemrecht kennen, wat inhoudt dat in Nederland wonende niet-Nederlanders stemrecht hebben bij gemeenteraadsverkiezingen (onder voorwaarden). Een mijlpaal, die dit jaar zijn 40-jarig jubileum viert!

Realiseer je goed dat er wereldwijd nog vele landen zijn waar het stemrecht beperkt is, vrouwen niet mogen stemmen, of waar verkiezingen niet democratisch zijn, waardoor de stem van de burger geen invloed heeft.

Voorts zijn er ook landen met een stemplicht. Of, zoals in België, opkomstplicht. Stem of kom je niet dan riskeer je een boete. Nederland kende van 1917 tot 1970 ook een opkomstplicht. Sinds de afschaffing van die opkomstplicht is de opkomst helaas dus sterk gedaald.

Sta vandaag even stil dat stemmen een bijzonder en fundamenteel recht is dat vaak als vanzelfsprekend wordt beschouwd, maar het is de kern van onze democratie. Het is het moment waarop je vandaag als burger met je stem direct invloed kan uitoefenen hoe je gemeente bestuurd wordt.

We mopperen vaak op onze bestuurders. En, helaas, terecht. Maar als je je stem niet laat horen, moet je ook niet mopperen. Er kan vandaag nog tot 21.00 uur gestemd worden. Laat je stem niet verloren gaan.

Just Do it!