Schouwburg en Cinema in zwaar weer: Gouda wil 1,2 miljoen investeren en 3,5 ton per jaar extra steun

Gouda - De Goudse Schouwburg wordt goed bezocht, maar verkeert al jaren in financieel zwaar weer. Ook bij Cinema Gouda blijven noodzakelijke investeringen achter door beperkte inkomsten en concurrentie op de filmmarkt. Het college wil structureel 350.000 euro per jaar extra subsidie uittrekken en 1,2 miljoen beschikbaar stellen voor noodzakelijk onderhoud van de schouwburg. Daarmee wil Gouda beide voorzieningen behouden in de stad. 

De Schouwburg en Cinema Gouda vallen onder één stichting, maar hebben elk een eigen functie. De Schouwburg is een publieke culturele voorziening, de bioscoop is commercieel en moet op eigen benen staan. De extra gemeentelijke steun is daarom alleen bedoeld voor de Schouwburg. De stichting investeert zelf nog eens 75.000 euro in Cinema Gouda om de voorziening een nieuwe impuls te geven.

Volgens wethouder Thierry Van Vugt is het theater financieel op, ondanks de hoge bezoekersaantallen. “De Schouwburg zit qua inkomsten aan zijn plafond. De baromzet, verhuur en kaartverkoop leveren niet genoeg op om het gebouw in goede staat te houden. We hebben de grenzen bereikt van wat er nog meer uit de eigen inkomsten te halen is.”

Urgent

De noodzaak van de investering komt niet uit de lucht vallen. Al in 2019 was er sprake van plannen om te onderzoeken hoe de Schouwburg toekomstbestendig kon worden. Dat werd toen uitgesteld door de coronaperiode, waarin theaters noodgedwongen gesloten waren. Begin dit jaar liet de gemeente alsnog een onafhankelijk onderzoek uitvoeren door adviesbureau Berenschot. Daaruit werd duidelijk dat de schouwburg niet zonder extra financiële steun van de gemeente kan. Het verdienvermogen is maximaal benut en onderhoud is jarenlang doorgeschoven. “De situatie is urgent”, zegt van Vugt. De extra subsidie gaat daarom dit jaar al in. 

Er is geen sprake van voldoende structurele steun, blijkt uit de cijfers. De Goudse Schouwburg krijgt minder subsidie dan vergelijkbare theaters in andere gemeenten. Daardoor is er nauwelijks ruimte voor onderhoud of ontwikkeling. “Gemiddeld krijgt een theater ongeveer de helft van haar inkomsten vanuit subsidie, dat ligt bij de schouwburg vele malen lager. Dat is nog niet de helft. Je ziet dus dat wij al die jaren het met heel veel eigen middelen hebben gedaan”, zegt Tineke Maas, directeur van de Goudse Schouwburg. 

‘Er mag wel iets gebeuren’

Het pand aan de Boelekade is ruim dertig jaar oud. Het pand en het onderhoud daarvan is van de gemeente, het interieur en de inrichting zijn de verantwoordelijkheid van de stichting. Daar is het onderhoud hard nodig, vertelt Maas. “Bezoekers waarderen ons met een 8,7, maar we horen ook regelmatig dat er ‘wel een keer iets mag gebeuren’.”

“Tafels waar stukken van af zijn, waar we dan snel een wrapje overheen doen, poten die onder stoelen vallen, koelingen die twintig jaar oud zijn en geen handvaten meer hebben. Het stort nu wel ongeveer in.” Ze benadrukt dat de veiligheid niet in het geding is. “Dat is altijd op orde.” 

Maas verwacht met de extra subsidie en investering in de zomer van 2026 het grootste deel van het onderhoud te kunnen uitvoeren, in de periode dat er geen voorstellingen zijn. “Sommige dingen, zoals nieuwe tafels of een bar, kunnen we tussendoor doen, maar dat vraagt veel voorbereiding.” Het theater heeft die investeringen de afgelopen vijftien jaar niet kunnen doen. “We kwamen ieder jaar net rond. Dan kun je niets opzijzetten om dingen te vervangen.”

Gestegen kosten

De bezetting ligt al boven het landelijk gemiddelde. “We zouden het liefst nog meer mensen in de zaal hebben, maar dat is bijna niet mogelijk. En een euro extra op een kaartje zet geen zoden aan de dijk: van die euro houden we misschien twintig cent over, terwijl de kosten de afgelopen jaren met een half miljoen zijn gestegen,” zegt Maas.

Minstens zeventig procent van de kaartopbrengst gaat namelijk naar het gezelschap. “Dat is ook de reden waarom wij gesubsidieerd worden,” legt ze uit. “Een theater is een duur pand: verwarming, schoonmaak, personeel dat ’s avonds aanwezig is, en alle werkzaamheden die overdag al gebeuren om een voorstelling mogelijk te maken. Dat zijn behoorlijke kosten. Aangezien wij maar 25 tot 30 procent van de opbrengst zelf houden, kunnen we daar de kosten van het gebouw en nieuwe investeringen niet van betalen.”

Eerlijke beloning

Daarbij nemen de kosten op alle fronten toe. “Je ziet dat er maatschappelijk steeds meer aandacht is voor eerlijke beloning, en terecht. Dat is gek genoeg lang niet vanzelfsprekend geweest, maar het zorgt wel voor hogere lasten,” zegt Maas. “En net zoals bij iedereen is ook onze gasrekening flink gestegen. Het is een groot gebouw om te verwarmen, al liggen er inmiddels zonnepanelen op het dak. Daarnaast stijgen de prijzen van alles: van drankinkoop tot onderhoud. Die ontwikkeling zie je in het hele land.”

Gebouw hoort in de stad

Volgens Van Vugt is behoud van de Schouwburg belangrijk voor Gouda en de regio. “De Schouwburg is een culturele basisvoorziening voor de stad.” De schouwburg ontwikkelde zich de laatste jaren bijvoorbeeld als podium van de stad, zegt Maas. 

“We vinden dat theater niet alleen ons gebouw is, maar ook in de stad hoort. Daarom trekken we de wijken in, werken we samen met culturele en maatschappelijke partners en doen we projecten met jongeren, senioren, mensen met dementie of niet-aangeboren hersenletsel. We initiëren en faciliteren dingen die belangrijk gevonden worden binnen de Goudse samenleving. Daarmee is het gebouw veel meer geworden dan alleen dat gesloten bastion.”

Op eigen kracht

Ook Cinema Gouda heeft het moeilijk. Dat is geen uitzondering: onafhankelijke bioscopen in heel Nederland kampen met uitdagingen. “We denken na over wat voor soort bioscoop we willen zijn. Onafhankelijke bioscopen moeten toe naar extra activiteiten. Dat is een traject dat wij ingeslagen zijn.”

De Cinema richt zich daarom op vernieuwing en meer beleving. Beneden is inmiddels een ontmoetingsruimte ingericht en de inrichting krijgt een andere uitstraling. “De verwachting is dat Cinema Gouda op eigen kracht binnen anderhalf jaar weer rendabel kan draaien.”

De gemeenteraad bespreekt het voorstel op 19 november. Besluitvorming volgt in december.