Foto:

´Wie gemist wordt, is niet vergeten'

Door Marianka Peters

Gouda - Regendruppels blijven als tranen op de letters op de gedenksteen hangen, waardoor het opschrift 'Wie gemist wordt, is niet vergeten' een nog diepere betekenis krijgt. Afgelopen vrijdag werd de steen, ter nagedachtenis aan de 160 in Gouda overleden Belgische vluchtelingen tijdens de WOI, onthuld op de RK begraafplaats aan de Graaf Florisweg.

Twee jaar geleden werd al een herinneringsbord onthuld aan de Graaf Florisweg op de plek waar 100 jaar geleden het Belgisch Vluchtoord heeft gestaan. De onthulling van de gedenksteen van Belgisch hardsteen op de RK begraafplaats aan de Graaf Florisweg, waar de meeste overledenen hun laatste rustplaats vonden, maakt dit stuk geschiedenis compleet. De onthulling werd verricht door voormalig kinderburgemeester Dieuwertje Kerkhoven en Dirk Achten, ambassadeur van België. "Tijdens de boekpresentatie vorig jaar van Frans Vandenhende in de Belgische ambassade te Den Haag, sprak de toenmalig ambassadeur Chris Hoornaert de wens uit om tijdens zijn ambstermijn graag nog een gedenksteen te willen onthullen. Een gedenksteen ter nagedachtenis aan de gestorven en hier begraven Belgische Vluchtelingen," vertelt Ineke Verkaaik van het Historisch Platform Gouda en de drijvende kracht achter de geschiedenis van Vluchtoord.

Aan de Graaf Florisweg werden 157 vluchtelingen begraven, drie anderen op de Oude Begraafplaats aan de Vorstmanstraat. De graven zijn inmiddels geruimd, dus is er niets meer terug te vinden. Toch is het Coretta Wijbrans van het Streekarchief en enkele Goudologen gelukt om na heel veel speurwerk de 160 namen, geboorte- en sterfdata van de overledenen te kunnen achterhalen. "Ik ben erg geschrokken toen ik zag dat het overwegend kinderen onder de zeven jaar waren die zijn overleden, sommigen zelfs nog zonder naam." Tijdens de onthulling was ook Lieve de Buck, kleindochter van de Emyl de Bruyne, de componist en dirigent uit het Vluchtoord, aanwezig, samen met haar echtgenoot Frans Vandenhende, die een prachtig boek schreef over Vluchtoord. "Ik sta hier met een dubbel gevoel," stelde hij. "Verdriet voor de vele onschuldige landgenoten die hier gestorven zijn. Maar ik voel ook blijdschap omdat zij, dankzij de gedenksteen, niet vergeten zullen worden." Ook Vandenhende verbaasde zich over het grote aantal overleden kinderen. "In het eerste jaar van hun verblijf was 80 procent van de overledenen onder de 7 jaar." Als mogelijke verklaring voor de hoge kindersterfte noemt hij ziekten zoals roodvonk en tbc als gevolg van hun zwakke gezondheid. "Met de onthulling van de gedenksteen wordt ook een cyclus afgesloten, een cyclus van historisch onderzoek. Hier in Gouda hebben zij rust gevonden. Wij zullen hen nooit vergeten."

Marianka Peters
Meer berichten