Serie ‘Veteranen vertellen’: “Een roep om erkenning”

GOUDA • In Gouda wonen meer dan tweehonderd veteranen, die korter of langer geleden huis en haard hebben verlaten om zich ergens in de wereld in te zetten voor vrede en veiligheid. Ze hebben allemaal hun eigen verhaal. Soms zijn deze verhalen bij weinigen bekend. Het ‘Veteranennetwerk Gouda’ wil veteranen uit Gouda de gelegenheid geven hun verhaal te vertellen. In deze rubriek gaan de twee Goudse veteranen Marien Klein en Harry van den Brink in gesprek met deze veteranen. Deze keer met Jaco Hofman (49).

Even voorstellen

Ik ben Jaco Hofman, Ik ben vorig jaar getrouwd met Suzanne. Ik heb twee kinderen uit een vorig huwelijk en ook Suzanne heeft twee kinderen uit een vorige relatie. Ik ben in 1991 als dienstplichtig militair in Ede opgekomen voor de verbindingsdienst en daarna in Den Haag in een communicatiecentrale gaan werken. Tijdens die periode kwam de vraag voor verbindingspersoneel ter ondersteuning van de Patriots in Turkije, dat was vanwege de Golfoorlog; dat heb ik toen gedaan.

Welke missies heb je gedraaid?

Ik heb in mijn diensttijd in totaal drie missies gedraaid. Naast Turkije ben ik in de periode 1997 – 1998 vlak achter elkaar eerst met IFOR in Busovaca en vervolgens met SFOR in Novi Travnik Bosnië geweest. Daarnaast heb ik nog een tijdje in Kosovo en tussendoor een aantal maanden in Kroatië bij Split gewerkt.

Hoe heb je deze missies ervaren?

Ik wist waarvoor we op missie gingen, wat het ‘grote plaatje’ was en ik had een duidelijke en belangrijke taak in het verzorgen van alle verbindingen. Toch heb ik goede en slechte herinneringen aan de missies. De goede herinneringen zijn vooral het werk, de collegialiteit en de onderlinge samenwerking. We hadden onze eigen radiogroep en dat was een hecht team. De slechte herinneringen zijn met name de momenten waarop je beschietingen meemaakte, zowel binnen als buiten de compound. In Novi Travnic is zelfs een keer het halve kamp afgebrand. Eén keer was ik met Engelse militairen mee op patrouille en werden we beschoten. We zochten dekking en schoten terug. Opeens hoorden we toen een harde knal. Een Engelse militair was op een Anti Personeelsmijn (AP) gestapt en één van zijn onderbenen kwijtgeraakt. Ik was het dichtst bij hem en ik heb hem toen uit het mijnenveld getrokken; dat was heel heftig. De geur van verbrand vlees ben ik nooit meer kwijtgeraakt. Toch heeft het in het begin niet veel effect op me gehad, totdat ik 2009 klachten kreeg. Zo kreeg ik bijvoorbeeld last van depressiviteit en angstklachten. In 2011 werd uiteindelijk de diagnose Posttraumatische Stressstoornis (PTSS) vastgesteld. Ik ben vervolgens behandeld bij Centrum ‘45 en ben daar 3 tot 4 maanden onder behandeling geweest. Doordeweeks was ik daar en in het weekend ging ik naar huis. Drukke ruimtes waren voor mij  ook een trigger. Ik kreeg dan enorme paniekaanvallen. Verder had ik nachtmerries en herbelevingen. Dit alles is nog niet helemaal weg, maar gelukkig wel minder.

Hoe is het nu met je?

Ik ben na mijn diensttijd eerst gaan werken in de uitvaartbranche en later als assistent bedrijfsleider in supermarkten. In het begin miste ik de kameraadschap en ook wel een beetje de autoriteit. Binnen defensie is het heel duidelijk wat er moet gebeuren en is ook helder wie de leiding heeft. In de burgermaatschappij is dat anders. Het verschil is met name het ontbreken van een vertrouwensband. Bij defensie is die vertrouwensband er wel, ook nu nog met de veteranen. Anderzijds is rond het afscheid van Defensie alles nog niet helemaal afgerond. Voor mij is het erg belangrijk om de erkenning te krijgen van wat ik heb meegemaakt. In het bijzonder de uiteindelijke formele toekenning van het Draaginsigne Gewonden (DIG)

Wat wil je de lezers nog meegeven?

Allereerst vond ik het fijn om mijn verhaal te kunnen doen. De invloed van mijn diensttijd op mijn leven is positief. Ik ben een sterker persoon geworden met een nuchtere kijk op de wereld en kan en wil waar het nodig is altijd iedereen helpen. Dat is denk ik ook wat ik mee wil geven. Heb respect voor elkaar.

Marien Klein en Harry van den Brink